MIJN BURNOUT – EN DE WEG TERUG

Andrea Mettenberger Eigenaresse van verRückte impulse

Andrea Mettenberger, onderneemster, vertelt over haar burn-out en haar weg terug. Een persoonlijk verslag over verantwoordelijkheid, overbelasting en het besef hoezeer onze werkomgeving, verwachtingen en gewoontes onze gezondheid beïnvloeden. Maar voordat we ons in dit persoonlijke verslag verdiepen, rijst er een voor de hand liggende vraag.

WAT HEEFT EEN FABRIKANT VAN KANTOORMEUBELEN MET EEN BURNOUT TE MAKEN?

Op het eerste gezicht niet veel. Een burn-out wordt niet veroorzaakt door een bureau, een stoel of een werkomgeving. En toch bepalen werkplekken een groot deel van het dagelijks leven. Ze beïnvloeden hoe mensen werken, hoe geconcentreerd ze zijn en of ontspanning tijdens de werkdag mogelijk is.

Deze cijfers maken duidelijk dat geestelijke gezondheid een centraal thema is in de arbeidswereld. Als fabrikant van kantoormeubilair ontwerpen wij werkomgevingen die het dagelijkse werk vormgeven. We weten dat ruimtes op zichzelf een burn-out niet kunnen voorkomen. Ze kunnen echter wel bijdragen aan geconcentreerd, gezond en menselijk werken. Juist daarom is dit thema belangrijk voor ons.

Hoe een burn-out zich stilletjes ontwikkelt, welke waarschuwingssignalen vaak over het hoofd worden gezien en welke inzichten Andrea Mettenberger hieruit heeft gehaald voor haar leven en haar werk, vertelt ze in het volgende ervaringsverslag.

JARENLANG ONDER SPANNING TOT HET NIET MEER WERKTE

Ik krijg het niet voor elkaar om op te staan, om te douchen. Alles is te veel – zowel fysiek als mentaal. Mijn hoofd is leeg en tegelijkertijd onrustig. En dan is er die vraag: "Wat is er eigenlijk mis met mij?"

Nu weet ik: de burn-out heeft zich in de loop van jaren opgebouwd. Ik wilde functioneren, als ondernemer en als iemand bij wie alles op rolletjes loopt. Daarbij heb ik mijn eigen grenzen steeds verder verlegd.

Mijn dagen waren vol en zelfs als ze voorbij waren, was mijn hoofd dat niet. Ik speelde gesprekken nog eens na, trok beslissingen in twijfel en dacht na over wat ik misschien over het hoofd had gezien.

"Ik red het wel."

Deze zin heeft me lange tijd gesteund en tegelijkertijd gedreven. Mijn slaap werd steeds slechter. Soms werd ik om de twee uur wakker; diepe slaap was er nauwelijks meer. Ik werd gevoeliger en minder veerkrachtig, maar probeerde toch door te gaan. Totdat het niet meer ging. Toen kwamen de paniekaanvallen, hartkloppingen, trillen en een voortdurende innerlijke onrust.

EEN BURNOUT ONTWIKKELT ZICH MEESTAL GRADUEEL

Niet elke getroffen persoon ervaart dezelfde symptomen. Waarschuwingssignalen kunnen in verschillende mate aanwezig zijn.

HULP ZOEKEN WAS MOEILIJKER DAN IK HAD GEDACHT

Toen duidelijk werd dat het zo niet verder kon, ben ik hulp gaan zoeken. Ik ging naar de dokter, kreeg medicijnen, boekte coachingsessies en probeerde een plek in therapie te vinden. Dat was ontnuchterend: wachtlijsten, afwijzingen, geen reacties. En ik zat er middenin – zonder kracht en zonder heldere gedachten. Zelfs eenvoudige dingen zoals telefoongesprekken werden een hindernis. Ik wilde iets veranderen en had er tegelijkertijd nauwelijks nog energie voor. Met een beetje geluk kreeg ik vijf en een halve week later een plek in een kliniek.

Al tijdens het eerste gesprek had ik het gevoel: hier weet iemand precies wat er op dit moment met me aan de hand is. Maar wat er toen gebeurde, verraste zelfs mijzelf: op de dag van mijn aankomst in de kliniek waren mijn symptomen plotseling verdwenen. Ik had weer energie, kon lachen en kreeg daadwerkelijk de vraag: "Waarom ben je hier eigenlijk?"
Ik kon het zelf nauwelijks uitleggen.

Tijdens het tweede weekend ging ik naar huis in het kader van de zogenaamde 'dagelijkse proef'. En toen ik mijn appartement binnenkwam, was alles weer terug: het trillen, de kleine paniekaanvallen, de onrust. Op dat moment drong het tot me door: Het gaat niet alleen om rust nemen. Het gaat erom dingen te veranderen.

DE BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

In de kliniek begon het echte werk. Ik ben opnieuw op een andere manier met mezelf in gesprek gegaan – met mijn verwachtingen, mijn verantwoordelijkheidsgevoel en de innerlijke druk om alles in mijn eentje te moeten redden.

Een van de belangrijkste inzichten is me tot op de dag van vandaag bijgebleven: Ik hoef aan niemand te bewijzen dat ik succesvol ben.

Tegelijkertijd heb ik ervaren dat veel dingen gewoon doorgaan, ook al ben ik er zelf even niet. Mijn bedrijf draaide drie maanden zonder mij. Juist als trainer en coach was er nog iets anders belangrijk voor mij. Ik begeleid mensen bij veranderingsprocessen en help hen daarbij nieuwe perspectieven te ontwikkelen. En toch moest ook ik leren hulp te accepteren. Vandaag de dag zie ik daar geen tegenstrijdigheid in. Integendeel.
Op de weg terug hebben vooral de eenvoudige dingen me geholpen: gesprekken, beweging en fietsen. Stap voor stap keerde de stabiliteit terug.

TERUG NAAR HET DAGELIJKSE LEVEN

Terug in het dagelijks leven was niets meer zoals voorheen. In het begin voelde het alsof ik op ijs stond en hier en daar wegglipte. Ik moest mijn eigen ritme weer vinden en leren om mezelf nog steeds pauzes te gunnen. Tijdens de verdere therapie werd me nog duidelijker hoezeer ik de neiging heb om dingen te overdenken en hoe belangrijk het voor mij is om grenzen te stellen.

Ook vandaag zijn er momenten waarop oude patronen terugkeren. Het verschil is: ik herken ze eerder en kan bewuster beslissen hoe ik ermee omga. Mijn lichaam is vandaag de dag een van mijn belangrijkste indicatoren. Soms laat het zich nog steeds merken met een trilling – vooral in mijn hoofd, alsof het 'nee' zegt. Vroeger maakte me dat bang. Tegenwoordig weet ik: dat is mijn waarschuwingssignaal. Dan is het tijd om op de rem te trappen.

Terugkijkend zie ik geen enkele instorting, maar veel kleine waarschuwingssignalen die ik te lang over het hoofd heb gezien.

WAAROM WERKOMGEVINGEN BELANGRIJK ZIJN

Geestelijke gezondheid wordt nooit door één enkele factor bepaald. Doorslaggevend is het samenspel van bedrijfscultuur, leiderschap, werkorganisatie en werkomgeving.

Een kantoor voorkomt geen burn-out. Werkomgevingen kunnen echter invloed hebben op hoe mensen werken, zich concentreren en tussendoor nieuwe energie opdoen. Studies tonen aan dat daglicht, rustplekken, bewegingsmogelijkheden en sociale contacten het welzijn en gezond werken kunnen bevorderen.

Precies daarom houden wij ons als fabrikant van kantoormeubilair met dit onderwerp bezig. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat goede werkomgevingen niet alleen functioneel moeten zijn, maar ook de mens centraal moeten stellen.

10